Het was onze belangrijkste conclusie in de Staat van het Onderwijs van afgelopen jaar: leerlingen met verschillende achtergronden hebben niet dezelfde kansen. Zo is het opleidingsniveau van de ouders steeds bepalender, bijvoorbeeld bij het basisschooladvies. De ongelijkheid in het onderwijs groeit. Reden voor de inspectie in 2017 veel aandacht aan dit thema te besteden.

Centrale boodschap in Staat van het Onderwijs: toenemende verschillen in onderwijskansen.
Opleidingsniveau ouders steeds bepalender.

Komend jaar willen we onderzoeken hoe de kansongelijkheid in ons onderwijs zich ontwikkelt. Ook gaan we goede manieren inventariseren om deze ongelijkheid tegen te gaan. Daarnaast delen we actief onze kennis op dit vlak met zoals scholen, besturen, gemeenten en de overheid.

De overgangen tussen onderwijssoorten zijn cruciale onderdelen van het Nederlandse onderwijs, bijvoorbeeld van groep 8 naar het voortgezet onderwijs. Daarom gaan we daar in 2017 veel onderzoek naar doen.

Onderzoek in 2017

  • de toegankelijkheid van het onderwijs;
  • de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs;
  • passend onderwijs (onderwijskwaliteit, zorgplicht);
  • de selectie in en toegankelijkheid van het hoger onderwijs;
  • de kwaliteit van entreeopleidingen in het mbo.

O.a. vroege selectie, homogenisering van brugklassen en schaduwonderwijs

Waardoor neemt de ongelijkheid toe?

Er is niet een enkele oorzaak voor de oplopende kansongelijkheid: het gaat om een samenspel van vele zaken. Door gerichtere plaatsing en eerdere selectie komen leerlingen van lager opgeleide ouders vaak op een lager niveau uit dan even slimme kinderen van hoger opgeleide ouders. Ook de homogenisering van brugklassen – er zijn bijvoorbeeld veel minder havo/vwo-klassen – en selectie in het hoger onderwijs spelen mee. Verder zien we een toename van schaduwonderwijs, zoals huiswerkbegeleiding, waardoor het ene kind meer kansen krijgt dan het andere. In vergelijking met andere landen is de invloed van het ouderlijk milieu in Nederland groot.

Dit e-magazine is een korte presentatie op basis van het Jaarwerkplan 2017 van de Inspectie van het Onderwijs.